Gwatemala
| Republika Gwatemali República de Guatemala (Hiszpania) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
| Motto: "País de la Eterna Primavera" "Kraj Wiecznej Wiosny" | ||||||
| Hymn: Hymn Gwatemali | ||||||
| Kapitał (I największym miastem) | Guatemala City 14 ° 38'N 90 ° 30'W / 14.633 ° N W 90,5 ° / 14.633, -90.5 | |||||
| Język urzędowy (s) | Hiszpański, 22 rodzimych językach: | |||||
| Położenie na mapie | Gwatemali | |||||
| Rząd | prezydenckie | |||||
| - | Prezydent | Álvaro Colom Caballeros | ||||
| - | Wiceprzewodniczący | Rafael Espada | ||||
| Niezależność | z Hiszpanii | |||||
| - | Zadeklarowanych | 15 września 1821 | ||||
| - | Uznane przez Hiszpanię | 25 lipca 1850 | ||||
| Obszar | ||||||
| - | Całkowity | 108.890 km2 (106-cia) 42.042 ² | ||||
| - | Wody (%) | 0,4 | ||||
| Populacja | ||||||
| - | Lipca 2009 oszacowanie | 13.276.517 (68-ci) | ||||
| - | Lipca 2007 spisu | 12.728.111 | ||||
| - | Gęstość | 119,38 2008 / km2 (85-ci) 348.6/sq mi | ||||
| PKB (PPP) | 2009 oszacowanie | |||||
| - | Całkowity | 67816000000 dolarów | ||||
| - | Na jednego mieszkańca | 4.839 dolarów | ||||
| PKB (wartość nominalna) | 2009 oszacowanie | |||||
| - | Całkowity | 37302000000 dolarów | ||||
| - | Na jednego mieszkańca | 2.662 dolarów | ||||
| Gini (2002) | 55.1 (wysokie) | |||||
| HDI (2008) | ▲ 0.704 (medium) (120-cia) | |||||
| Waluta | Quetzal (GTQ) | |||||
| Strefa czasowa | Czas centralny (UTC-6) | |||||
| Dyski | prawo | |||||
| Internet TLD | . Gt | |||||
| Kod telefoniczny | +502 | |||||
Gwatemala (wymawiane / ˌ gwɑ ː təmɑ ː lə / (słuchać), hiszpańska: República de Guatemala, hiszpański wymowy:) to kraj w Ameryce Środkowej, graniczy z Meksyku na północ i zachód, na Oceanie Spokojnym na południowy zachód, Belize na północny wschód, Karaibów na wschód i Hondurasu i Salwadoru na południowy wschód. Jego powierzchnia wynosi 108.890 km (42043 mil) z około 13.276.517 mieszkańców.
Demokracji przedstawicielskiej, jego stolicą jest Guatemala City. obfitość Gwatemali ekosystemów biologicznie znaczące i unikalne przyczynia się do wyznaczenia Mezoameryki jako źródło różnorodności biologicznej.
Zawartość |
Etymologia
Pochodzenie nazwy "Guatemala" jest niejasne, ale istnieje kilka teorii. "Gwatemala" może oznaczać "ziemię drzew" w języku Majów, Tolteków. Inna teoria mówi, że pochodzi ono od wyrażenia nahuatl "Cuauhtitlan", czyli "między drzewami". Cuauhtitlan to nazwa Tlaxcaltecan żołnierzy, którzy wraz z Pedro de Alvarado podczas hiszpańskiego podboju dał do tego terytorium. Wreszcie, istnieje teoria, że jest to hiszpański korupcji wyrazu coactmoct Nahoa-lan, czyli "ziemia jeść węża ptak".
Historia
Prekolumbijskiej
Pierwszy dowód osadników człowieka w Gwatemali sięga na co najmniej 12.000 BC. Istnieją dowody na to, że mogą umieścićdata już 18.000 lat pne, takich jak obsydian arrow głowy znaleziono w różnych częściach kraju. Miejsc sięga 6500 pne znaleziono w Quiché w Highlands i Sipacate, Escuintla na środkowym wybrzeżu Pacyfiku.
Archeolodzy podzielić prekolumbijskiej historii Mezoameryki w okresie przed-Classic (2000 pne do 250 rne), okres klasyczny (250 do 900 AD), i Calistic od 900 do 1500 AD. Do niedawna przed Classic był uważany za okres kształtowania się z małych wiosek rolników, którzy mieszkali w barakach, i kilka budynków na stałe, ale pojęcie to zostało zakwestionowane przez ostatnie odkrycia zabytkowej architektury z tego okresu, takich jak ołtarz w la Blanca, San Marcos, od 1000 pne; uroczyste miejsc w Miraflores i El Naranjo w latach 801 pne, pierwszych monumentalnych maski oraz Mirador miast basenu Nakbé, Xulnal, El tintal, Wakná i El Mirador.
El Mirador było zdecydowanie najbardziej zaludnionym miastem Ameryki prekolumbijskiej. Zarówno El Tigre i piramid monos obejmować ilości większej niż 250.000 metrów sześciennych. Mirador był pierwszym politycznie zorganizowane państwo w Ameryce, o nazwie Kan Brytania w starożytnych tekstach. Było 26 miast, które połączone są Sacbeob (autostrady), które zostały kilka kilometrów długości do 40 metrów szerokości, a dwie do czterech metrów nad ziemią, wyłożone sztukaterią, które wyraźnie odróżniają się od powietrza w najszerszym pierwszego tłoczenia lasów tropikalnych w Mezoameryki.
Classic okres spłaszczony cywilizacji odpowiada wysokości cywilizacji Majów, a reprezentowana jest przez wiele miejsc w całej Gwatemali, chociaż największe stężenie w PETN. Okres ten charakteryzuje się ciężkim do budowy miasta, rozwój niezależnych miast-państw, a kontakt z innymi kulturami spłaszczony.
Trwało to aż do około 900 AD, kiedy Classic cywilizacji Majów upadła. Maya porzucił wiele miast centralnych nizin lub zabitych off, głód wywołany suszą.
Okresie po Classic jest reprezentowana przez regionalne królestw, takich jak Itzá i Ko'woj w obszarze jezior w Petén i Mam, Ki'ch'es, Kack'chiquel, Tz'utuh'il, Pokom'chí, Kek "chi i Chortí w Highlands. Te miasta zachował wiele aspektów kultury Majów, ale nigdy nie są równe wielkością i mocą Classic miast.
Kolonialny
Po przyjeździe do tego, co nazwał New World hiszpański zamontowane kilka wypraw do Gwatemali, począwszy od 1519 roku. Przed długi, hiszpański kontakt spowodowały, że epidemia zniszczonych rodzimej populacji. Hernán Cortés, który kierował hiszpańskiego podboju Meksyku, udzieliła zezwolenia na Captains Gonzalo de Alvarado i jego brata, Pedro de Alvarado, by podbić ten kraj. Alvarado najpierw sprzymierzył się z ludem Kaqchikel naród do walki z tradycyjnych rywali Kicze (Quiché) narodu. Alvarado później okazało przed ludem Kaqchikel i ostatecznie orzekł w całym regionie w języku hiszpańskim dominacji.
W okresie kolonialnym, Gwatemali Audiencia i kapitana generalnego (Capitanía General de Guatemala) Hiszpanii, a część Nowej Hiszpanii (Meksyk). To rozciąga się od współczesnych państw Meksyku Tabasco i Chiapas (w tym to odrębne zarządzanie Soconusco) do Kostaryki. Ten region nie był tak bogaty w minerały (złoto i srebro) w Meksyku i Peru, i dlatego nie uważa się za ważne. Jej głównymi produktami były trzciny cukrowej, kakao, Anil niebieski barwnik, czerwony barwnik z koszenila owadów i cenne drewno wykorzystywane w kompozycji do kościołów i pałaców w Hiszpanii.
Pierwsza stolica została nazwana Tecpán Guatemala, założony w 25 lipca 1524 o nazwie Villa de Santiago de Guatemala i znajdował się w pobliżu Iximche, stolica ludem Kaqchikel, to został przeniesiony do Ciudad Vieja w dniu 22 listopada 1527 roku, kiedy ludem Kaqchikel zaatakowany miasta. W dniu 11 września 1541 miasto zostało zalane podczas zalewu w kraterze wulkanu Agua upadł z powodu ulewnych deszczów i trzęsienia ziemi, i został przeniesiony 4 mile (6 km) do Antigua, na Panchoy Valley, teraz na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO . To miasto zostało zniszczone przez trzęsienia ziemi w kilku 1773-1774, król Hiszpanii, udzielił zezwolenia na przeniesieniu stolicy do Ermita Valley, nazwany na cześć Kościół do Virgen de El Carmen, na jego miejscu, założona w styczniu 2, 1776.
Niezależności i 19 wieku
15 września 1821, kapitana generalnego Gwatemali (utworzony przez Chiapas, Gwatemala, Salwador, Nikaragua, Kostaryka i Honduras) oficjalnie proklamowała swoją niepodległość od Hiszpanii i jej włączenie do Cesarstwa Meksyku, który został rozwiązany dwa lata później . Region ten był been formalnie podlega Nowej Hiszpanii w okresie kolonialnym, ale z praktycznego punktu widzenia był podawany oddzielnie. Wszystkich, ale wkrótce Chiapas oddzielony od Meksyku po Agustín I z Meksyku został zmuszony do abdykacji.
Prowincji Gwatemali stanowiła Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej, zwany również Federacja Ameryki Środkowej (Federacion de Estados Centroamericanos). Federacji, które rozpuszcza się w wojnie domowej 1838 / 40 (Zobacz: Historia Ameryki Środkowej). Gwatemali Rafael Carrera odegrał w doprowadzeniu bunt przeciwko rządowi federalnemu i łamiącym poza Unii. W tym okresie regionie Highlands, Los Altos, ogłosiło niepodległość z Gwatemali, ale została zaanektowana przez Carrera, którzy zdominowali politykę Gwatemali do 1865 roku, wspierany przez konserwatystów, duże właścicieli gruntów i kościół.
Gwatemali "rewolucji liberalnej" przyszedł w 1871 roku pod kierownictwem Justo Rufino Barrios, który pracował na modernizację kraju, poprawy handlu, oraz wprowadzenie nowych upraw i produkcji. Podczas tej ery kawy stało się ważnym upraw Gwatemali. Barrios miał ambicje zjednoczenia Ameryki Środkowej i wziął kraju do wojny w nieudanej próbie osiągnięcia tego, tracąc swoje życie na polu bitwy w 1885 roku przeciwko siłom w El Salvador.
Od 1898 do 1920 Gwatemala rządził dyktator Manuel Estrada Cabrera, których dostęp do prezydentury był wspomagany przez United Fruit Company. W czasie jego prezydentury, że długo United Fruit Company stał się głównym życie w Gwatemali.
1944 do dziś
4 lipca 1944 r. dyktator Jorge Ubico Castañeda musiał zrzec się urzędu w odpowiedzi na falę protestów i strajku generalnego. Jego następca, generał Juan Federico Ponce Vaides, później także wyparte z urzędu w dniu 20 października 1944 r. przez zamachu pod dowództwem majora Francisco Javier Arana i kapitan Jacobo Arbenz Guzmán stanu. Około 100 osób zginęło w zamachu. Kraju był prowadzony przez juntę wojskową składa się z Arana, Arbenz i Jorge Toriello Garrido.
Junta nazywa się pierwsze wolne wybory w Gwatemali, która wygrała z przewagą 85 procent przez wybitny pisarz i pedagog Juan José Arévalo Bermejo, który przebywał na emigracji w Argentynie od 14 lat. Arévalo był pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem Gwatemali do pełnego zakończenia kadencji, na którą został wybrany. Jego "Christian Socjalistycznej" polityki, inspirowane przez USA New Deal, były krytykowane przez właścicieli ziemskich i wyższej klasy jako "komunistyczne".
Okres ten był także początkiem zimnej wojny między USA i ZSRR, która miała znaczący wpływ na historię Gwatemali. Od 1950 przez 1990, rząd USA bezpośrednio wspierać wojska Gwatemali szkolenia, broń i pieniądze.
W 1954 roku, na dowolnie wybrany Arévalo Gwatemali następca, Jacobo Arbenz, został obalony w wyniku zamachu stanu zaaranżowana przez Amerykańska Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA) w 1954 roku Zamachu stanu w Gwatemali stanu. Pułkownik Carlos Castillo Armas był zainstalowany na prezydenta w 1954 r. i orzekł, aż został zabity przez członka jego osobisty strażnik w 1957 roku. Istotne dowody wskazują na rolę amerykańskiego United Fruit Company, jak w owym zamachu, a reformy kraju Jacobo Arbenz groził interesy spółki, w Gwatemali i miał kilka bezpośredniego powiązania z Białym Domem i CIA. (Patrz: Wielka Fruit Company - Historia w Ameryce Środkowej).
W wyborach, które nastąpiły, generalny Miguel Ydígoras Fuentes objął władzę. On jest najbardziej znanym w celu zakwestionowania Meksyku prezydent koleżeńską pojedynek na moście na południu granicy do końca wojna na temat nielegalnych połowów przez meksykańskich łodzi na wybrzeżu Pacyfiku, Gwatemali, z których dwa zostały zatopione przez Gwatemali Air Force. Ydigoras zgodę na szkolenie do 5.000 anty-Castro Kubańczyków w Gwatemali. On również lądowisk w regionie Petén za to, co później nie Invasion Zatoce Świń w 1961 roku. Rząd Ydigoras "został usunięty w 1963 roku, kiedy siły powietrzne zaatakowały kilka baz wojskowych. Zamach stanu był prowadzony przez jego ministra obrony, płk Enrique Peralta Azurdia.
W 1966 roku, Julio César Méndez Czarnogóra został wybrany na prezydenta Gwatemali pod hasłem "Otwarcie Demokratycznej." Mendez Montenegro był kandydatem Partii Rewolucyjnej, w środku po lewej stronie, która ma swoje korzenie w czasach post-Ubico. Było w tym czasie, że prawicowe organizacje paramilitarne, takie jak "White Hand" (Mano Blanca) oraz Tajna Armia antykomunistyczne (Ejército Secreto Anticomunista), została utworzona. Organizacje te były prekursorami niesławny "Death Składy". Doradców wojskowych z Armii Stanów Zjednoczonych Sił Specjalnych (Zielone Berety) zostały przesłane to Gwatemali do szkolenia wojsk i przekształcania jej armii w nowoczesne życie przeciwdziałania rebelii, która w końcu się to najbardziej zaawansowany w Ameryce Środkowej.
W 1970 r. pułkownik Carlos Manuel Arana Osorio został wybrany na prezydenta. Nowy ruch partyzancki wjechały na terytorium kraju z Meksyku, w Western Highlands w 1972 roku. W spornych wyborach 1974 roku, General Kjell Laugerud García pokonał General Efraín Ríos Montt, kandydat Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej, który twierdził, że został oszukany obecnie zwycięstwo przez oszustwa. 4 lutego 1976 r., trzęsienie ziemi, zniszczenia kilku dużych miastach i spowodował ponad 25.000 zgonów. W 1978 r., w drodze oszustwa wyborcze, generał Romeo Lucas García objął władzę.
1970 przyszli na świat dwie nowe organizacje partyzanckie, Guerrilla Army of the Poor (EGP) i Organizacji Ludu in Arms (ORPA), który rozpoczął i zwiększonej do końca lat siedemdziesiątych, ataki partyzanckie, które obejmowały miejskich i wiejskich walki partyzanckiej, głównie w stosunku do niektórych wojskowych i cywilnych zwolenników armii. W 1979 roku, prezydent USA, Jimmy Carter, uporządkowane zakaz wszelkiej pomocy wojskowej do Gwatemali armii ze względu na powszechne i systematyczne łamanie praw człowieka.
W 1980 roku grupa miejscowych Kiczów przejął Ambasady Hiszpanii w proteście masakry wojsk na wsi. Rząd Gwatemali rozpoczął atak, który zabił prawie wszystkich wewnątrz w wyniku pożaru, który strawił budynek. Rząd Gwatemali twierdził, że działacze ustawić ogień i ofierze siebie. Jednak hiszpański ambasador, który przeżył pożar, kwestionuje ten wniosek, twierdząc, że policja celowo Gwatemali zginęło prawie wszyscy wewnątrz i ustawić ogień, aby usunąć ślady swoich działań. W wyniku tego incydentu, rząd Hiszpanii zerwał stosunki dyplomatyczne z Gwatemalą.
Ten rząd został obalony w 1982 roku. Ríos Montt ogólne Efraín został prezesem juntę wojskową, kontynuując krwawą kampanię tortur, zaginięć i "spalonej ziemi" wojny. Kraj stał się pariasem państwa na arenie międzynarodowej. Ríos Montt został obalony przez generała Óscar Humberto Mejía Victores, który wezwał do wyborów do Zgromadzenia Narodowego konstytucyjnych napisać nową konstytucję, co doprowadziło do wolnych wyborów w 1986 r., który zdobył Vinicio Cerezo Arévalo, kandydat Partii Chrześcijańska Demokracja .
W 1982 r. cztery grupy partyzanckie, EGP, ORPA, FAR i pgt, połączyły się i utworzyły URNG pod wpływem partyzanckiej FMLN Salwadoru, Nikaragui FSLN i rząd Kuby, by stać się silniejszym. W wyniku "spalonej ziemi Armii" taktyka na wsi, ponad 45.000 Gwatemalczykom uciekli przez granicę do Meksyku. Rząd meksykański umieszczone w obozach w Chiapas i Tabasco.
W 1992 r. Pokojową Nagrodę Nobla przyznano Rigoberta Menchú jej staraniach na rzecz międzynarodowych uwagę na sponsorowanych przez rząd ludobójstwa na ludności indiańskiej.
Wojna domowa zakończyła się w Gwatemali w 1996 roku porozumienia pokojowego między rządem i partyzantami, wynegocjowane przez ONZ poprzez intensywne maklerskich przez kraje takie jak Norwegia i Hiszpania. Obie strony się znaczne ustępstwa. Rozbrojenia bojowników partyzanckich i otrzymał ziemię do pracy. Według ONZ-sponsorowane komisja prawdy ("Wyjaśnienie historyczne Komisji"), siły rządowe i sponsorowany przez państwo paramilitarne były odpowiedzialne za ponad 93% przypadków łamania praw człowieka w czasie wojny.
W ciągu pierwszych dziesięciu lat ofiar terroru państwowego sponsorowane były przede wszystkim studentów, pracowników, specjalistów i przedstawicieli opozycji, ale w ostatnich latach były one głównie obszarów wiejskich tysięcy rolników, Majów i innych bojowników. Ponad 450 wiosek Majów zostały zniszczone, a ponad 1 mln osób przesiedlonych się w Gwatemali lub uchodźców. Ponad 200.000 osób, głównie Majów, zostało zabitych podczas wojny domowej.
W niektórych dziedzinach, takich jak Baja Verapaz, Prawdą Komisja uznała, że państwa zaangażowane w Gwatemali zamierzone polityki ludobójstwa szczególności grup etnicznych w wojnie domowej.
Od porozumień pokojowych, Gwatemali była świadkiem kolejnych demokratycznych wyborów, ostatnio w 2007 roku. Przeszłości rząd podpisał umowy o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi, a reszta Ameryki Środkowej przez CAFTA, oraz innych porozumień z Meksykiem. W 2007 r. odbyły się wybory w Gwatemali. Jedności Narodowej, nadziei i jej prezydent Álvaro Colom wygrał kandydat prezydencji, a także większość miejsc w Kongresie.
Obecnej średniej wieku w Gwatemali czyli 19,4 lat, mężczyźni i 18,9 na 20 lat dla kobiety. Jest oceniana w oparciu o średni wiek kraju.
Polityka
<Polityka div> GwatemaliGwatemala jest przedstawiciel prezydenta Republiki Demokratycznej, w której prezydent Gwatemali jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu, i system wielopartyjny. Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Władzę ustawodawczą sprawuje rząd i Kongres Republiki. Sądownictwo jest niezależne od władzy wykonawczej i ustawodawczej. Álvaro Colom jest prezydent Gwatemali od 14 stycznia 2008.
Departamentów i gmin
Gwatemala podzielona jest na 22 departamentów (departamentos) i dzieli się na około 332 gmin (Municipios).
Służby obejmuje:
| Alta Verapaz Baja Verapaz Chimaltenango Chiquimula Petén El Progreso El Quiché Escuintla Gwatemala Huehuetenango Izabal Jalapa Jutiapa Quetzaltenango Retalhuleu Sacatepéquez San Marcos Santa Rosa Sololá Suchitepéquez Totonicapán Zacapa |
Gwatemala jest silnie scentralizowany. Transportu, komunikacji, biznesu, polityki, a najbardziej odpowiednie działania miejskich odbywa się w Guatemala City.
Guatemala City ma około 2 mln mieszkańców w granicach miasta i ponad 5 mln w ciągu w obszarze miejskim. Jest to znaczący odsetek populacji (14 mln).
Geografia
Gwatemala jest górzystym, z wyjątkiem obszaru na południe i ogromna wybrzeża niziny północnej departamentu Petén. Dwoma pasmami górskimi wchodzi Gwatemali z zachodu na wschód, dzieląc kraj na trzy główne regiony: Highlands, gdzie znajdują się góry, na wybrzeżu Pacyfiku, na południe od gór, a region Petén, na północ od góry. Wszystkich większych miastach znajdują się w górach i wybrzeżu Pacyfiku, w porównaniu, Petén jest słabo zaludnionych. Te trzy regiony różnią się w klimat, wysokość i krajobraz, zapewniając dramatycznych kontrastów między gorące i wilgotne tropikalne niziny i chłodniejsze i suchsze szczytów górskich. Volcán Tajumulco na 4220 metrów, jest najwyższym punktem w państw Ameryki Środkowej.
Rzeki są krótkie i płytkie w basenie Pacyfiku odwadniających, w większych i głębszych Karaibów i Zatoki Meksyk drenaż zbiorników, do których należy Polochic Rzeki i Dulce, należących do zlewni jeziora Izabal, Motagua, Sarstún, która stanowi granicę z Belize, a Usumacinta River, która stanowi granicę pomiędzy Petén i Chiapas w Meksyku.
Gwatemala od dawna twierdził, całość lub część terytorium sąsiednich Belize, wcześniej częścią hiszpańskiej kolonii, obecnie niezależny Commonwealth Realm, który uznaje Elżbiety II jako głowy państwa. Gwatemali, Belize uznała niepodległość w 1990 r., ale ich terytorialnej spór nie zostanie rozstrzygnięty. Obecnie trwają negocjacje pod auspicjami Organizacji Państw Amerykańskich i Wspólnoty Narodów do jego zawarcia.
Klęski żywiołowe
Lokalizacja Gwatemali pomiędzy Morzem Karaibskim i Oceanie Spokojnym sprawia, że cel dla huraganów, takich jak huragan Mitch w 1998 r. oraz huraganu Stan w październiku 2005 r., w którym zginęło ponad 1500 osób. Szkód związanych z wiatru nie było, ale z uwagi na znaczną powodzie i osunięcia ziemi wynikających.
Gwatemali wyżyny leżą na Motagua błędów, część granicy między Karaibów i Ameryki Północnej płyt tektonicznych. Ten błąd był odpowiedzialny za kilka większych trzęsień ziemi w czasach historycznych, w tym 7,5 wielkości drżenie na 04 lutego 1976 w wyniku którego zginęło ponad 25.000 osób. Ponadto, Ameryka Środkowa Trench, główna strefa subdukcji rozciąga się od wybrzeży Pacyfiku. Tutaj Płyta kokosowa tonie pod Karaibów Plate, produkcji aktywność wulkaniczna głębi wybrzeża. Gwatemala ma 37 wulkanów, z których cztery są aktywne: Pacaya, Santiaguito, Fuego i Tacana. Fuego ostatnio wybuchła w roku 2010.
Klęski żywiołowe mają długą historię w tym aktywnych geologicznie części świata. Na przykład, dwa z trzech posunięć stolicy Gwatemali ze względu na wulkaniczne lawiny błotne w 1541 i trzęsienia ziemi w 1773 roku.
Volcan Pacaya
Czwartek, 27 maja 2010 (27.05.2010) rozpoczął wybucha wulkan Pacaya lawy i skał w czwartek po południu, blanketing Guatemala City z czarnym piaskiem (i wymuszanie zamknięcia międzynarodowego lotniska). Ten został uznany za "stan klęski." Wulkan Pacaya lewo o 8 cm popiołu i piasku przez wszystkie Guatemala City. Prace porządkowe są w toku.
Różnorodności biologicznej
Kraju ma 14 ekoregionów od lasów namorzynowych, zarówno littorals ocean z 5 różnych ekosystemów. Gwatemala ma 252 wymienionych obszarów wodno-błotnych, w tym 5 jezior, 61 laguny, 100 rzek, bagien i 4.
W departamencie Petén leży Maya Rezerwatu Biosfery 2.112.940 ha, co czyni go drugim co do wielkości las w Ameryce Środkowej po Bosawas.
Demografii
Według CIA World Fact Book, Gwatemala zamieszkiwało 12.728.111 (2007 est). Około 40% populacji jest ladino, zwany także Mestizo (mixed Indian i hiszpańskim). Białych (głównie w Hiszpanii, ale także z Włoch, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Skandynawii pochodzenia stanowią około 16% ludności. Ludności indiańskiej obejmują Kiczów 9,1%, ludem Kaqchikel 8,4%, 7,9% i Mam Q'eqchi 6,3 %. 8,6% ludności jest "inne Majów", 0,2% w lokalnych niż Majów, co miejscowej społeczności w Gwatemali około 40% populacji.
Są mniejsze społeczności obecnej. Garifuna, którzy są potomkami czarnych Afrykanów i ludności tubylczej z St Vincent, żyją głównie w Livingston i Puerto Barrios i inne czarne i mulattos. Istnieją również Azjaci, głównie z Chin descent.Other azjatyckich grup są Arabowie opadania libańskich. Istnieje również rosnące Koreański społeczności w Guatemala City w pobliżu Mixco, liczącej obecnie około 10.000.
W 1900 roku, Gwatemala liczyło 885.000.
Diaspora
Wojny zmusił wielu Gwatemalczykom zacząć życie poza ich krajem. Większość diaspory Gwatemali znajduje się w Stanach Zjednoczonych szacuje, od 480.665 Poniżej szacunki dla niektórych krajów:
| Kraj | Liczyć |
|---|---|
| USA | 480.665 |
| Meksyk | 23529 |
| Belize | 14693 |
| Kanada | 14256 |
| Niemcy | 5989 |
| Honduras | 5172 |
| El Salvador | 4209 |
| Hiszpania | 2491 |
Gospodarka
Według CIA World Factbook, Gwatemala PKB (PPP) na mieszkańca jest 5.000 USD, ale w tym kraju rozwijającego się wciąż stoi przed wieloma problemami społecznymi i jest jednym z 10 najbiedniejszych krajów Ameryki Łacińskiej.
Przekazów z Gwatemalczykom który uciekł do Stanów Zjednoczonych w czasie wojny domowej stanowią obecnie największym źródłem dochodów zagranicznych (więcej niż łączna wartość eksportu i turystyki).
W ostatnich latach w sektorze eksporterów nietradycyjnych produktów wzrosła dynamicznie reprezentujących więcej niż 53 procent światowego eksportu. Niektóre z głównych produktów eksportowych są owoce, warzywa, kwiaty, rzemiosło, tkaniny i inne.
Produkt Krajowy Brutto (PKB) według parytetu siły nabywczej (PPP) w 2006 r. oszacowano na 61380000000 dolarów USD. Sektor usług jest największym składnikiem PKB na 58,7%, a następnie w sektorze rolnym na poziomie 22,1% (2006 est). Sektor przemysłowy stanowi jedynie 19,1% PKB (2006 est). Produkcji kopalń złota, srebra, cynku, kobaltu i niklu. Sektor rolnictwa na około jedną czwartą PKB, dwie piąte z eksportu, a połowa siły roboczej. Organic kawy, cukru, tekstyliów, świeżych warzyw i bananów w kraju są głównym przedmiotem eksportu. Inflacja wynosiła 5,7% w 2006 roku.
Porozumień pokojowych z 1996 r., który zakończył trwającą od dziesięcioleci wojny domowej usunąć główną przeszkodę dla inwestycji zagranicznych. Turystyka staje się coraz źródło dochodów dla Gwatemali.
W marcu 2005 r. Kongres Gwatemali ratyfikowały Dominikana - Ameryki Środkowej Porozumienia o Wolnym Handlu (DR-CAFTA) między kilka krajów Ameryki Środkowej i Stanach Zjednoczonych. Gwatemala także umowy o wolnym handlu z Tajwanu i Kolumbii.
Kultura
Guatemala City jest domem dla wielu narodu bibliotek i muzeów, w tym National Archives, Biblioteki Narodowej i Muzeum Archeologii i Etnologii PAN, który ma bogaty zbiór eksponatów Maya. Istnieją prywatne muzea, takie jak Ixchel, który skupia się na tekstylia i Popol Vuh, który skupia się na archeologii Maya. Oba muzea mieszczą się w obrębie kampusu Marroquín Universidad Francisco. Niemal każdy z 329 gmin w kraju, ma małe muzeum.
SztukaGwatemala przyniosła wiele rodzimych artystów, którzy po wielowiekowej tradycji prekolumbijskiej. Jednak, co odzwierciedla okrężnicy Gwatemaliial i post-kolonialnej historii, spotkania z wieloma światowej sztuki przemieszczania również przyniosły wiele artystów, którzy połączyli tradycyjne tzw "prymitywizm" i "naiwny" estetyczne z Europie, Ameryce Północnej i innych tradycji. Escuela Nacional de Artes Plásticas "Rafael Rodríguez Padilla jest wiodącym w kraju szkół artystycznych, a także kilka wiodących rodzimych artystów, a także absolwenci tej szkoły są w stałej kolekcji Museo Nacional de Arte Moderno w stolicy. Współczesnych artystów Gwatemali, którzy zdobyli reputację poza Gwatemali to Dagoberto Vasquez, Rolando Ixquiac Xicara Luis Carlos Mérida,
LiteraturaNarodowy Gwatemala literackiej Nagrody to tylko jednorazowe nagrody, które uznaje indywidualne pisarza ciała pracy. Została ona przyznawana corocznie od 1988 roku przez Ministerstwo Kultury i Sportu.
Miguel Ángel Asturias literatury zdobył Nagrodę Nobla w 1967 roku. Wśród jego książek słynnego "El Señor Presidente", powieść oparta na rząd Manuel Estrada Cabrera.
MuzykaMuzyka Gwatemali składa się z kilku stylów i wyrażeń. Maya miała intensywne praktyki muzycznej, jak to udokumentowane przez ikonografii. Guatemala był jednym z pierwszych regionów w Nowym Świecie, które mają być wprowadzone do europejskiej muzyki, od 1524 w sprawie. Wielu kompozytorów renesansu, baroku, klasycznej, romantycznej i współczesnej stylów muzycznych przyczyniły się dzieła wszystkich gatunków. Marimba jest narodowym instrumentem, który opracował bogaty repertuar bardzo atrakcyjne kawałki, które były popularne na ponad sto lat.
Historia General de Guatemala opublikowała serię płyt historycznych Music Gwatemali, w którym każdy ma styl, z Maya, okres kolonialny, niezależnych i republikańskich epok do obecnych czasów. Istnieje wiele współczesnych zespołów muzycznych w Gwatemali od muzyki Karaibów, salsa, punta (Garifuna zmieniony), łacina pop, Meksyku regionalnym i mariachi. Istnieje również żywe sceny, co jest znane w świecie jako rock Hiszpanie en Español (hiszpański rock).
Język
Mimo, że hiszpański jest językiem urzędowym, nie jest powszechnie używany wśród rdzennej ludności, ani nie jest często używany jako drugi język. Dwadzieścia jeden odrębny językami Majów, zwłaszcza na obszarach wiejskich, a także dwóch nie-Indian Majów języki, Xinca, lokalny język i Garifuna, Arawakan język używany na karaibskim wybrzeżu. Zgodnie z dekretem Número 19-2003, dwadzieścia trzy języki zostały uznane za języki narodowe.
Jako pierwszy i drugi język hiszpański jest używany przez 93% ludności. Z Dayton podpisana w grudniu 1996 r. zapewnić tłumaczenia niektórych dokumentów urzędowych i materiałów głosowania na kilka języków miejscowych (patrz zestawienie główne istotne przyznaje) i mandat świadczenia tłumaczy w sprawach sądowych dla osób nie będących hiszpańskim. Porozumieniem karami widok nauczania w językach hiszpańskim i lokalnych. To jest wspólne dla rodzimych Gwatemalczykom, aby dowiedzieć się czy mówić od dwóch do pięciu narodu innych językach, w tym hiszpański.
Religia
| Proszę poprawić w tym artykule przez rozszerzenie. Więcej informacji można znaleźć na stronie dyskusji. (Listopad 2009) |
50-60% ludności jest katolicka, protestancka 40% i 1% po rdzennych Majów wiary. Jednak protestantyzm znacznie wzrosła w ostatnich dekadach. Więcej niż jedna trzecia Gwatemalczykom są protestanci, głównie ewangelicy i zielonoświątkowcy. To jest wspólne dla tradycyjnych praktyk Majów należy włączyć do uroczystości i kultu katolickiego, zjawisko znane jako synkretyzm. Praktyk tradycyjnych religii Majów wzrasta w wyniku ochrony kultury ustanowionych na mocy porozumień pokojowych. Rząd ustanowił politykę dostarczania na wszystkich ołtarzach ruiny Majów znajduje się w kraju, dlatego, że tradycyjne obrzędy mogą być wykonywane tam.
Istnieją także małe wspólnoty Żydów szacuje się między 1200 a 2000 r. i członków innych wyznań i tych, którzy nie wyznają żadnej wiary. Nie ma ateistów w kraju, ale temat nie jest otwarcie dyskusji i nie są dostępne wiarygodne dane statystyczne dla tej populacji.
Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich ma obecnie ponad 215.000 członków w Gwatemali, co stanowi około 1,65% w tym kraju szacuje się ludności w 2008.
Edukacja
Rząd prowadzi wiele publicznych podstawowych i średnich na poziomie szkół. Szkoły te są bezpłatne, choć koszt mundury, książki, dostaw i transportu czyni je mniej dostępne dla biedniejszych warstw społeczeństwa, a znaczna liczba biednych dzieci nie chodzi do szkoły. Wiele średniej i wyższej klasy dzieci chodzą do szkół prywatnych. Kraju, także jeden publiczny uniwersytet (USAC lub Universidad de San Carlos de Guatemala), i 9 prywatne (patrz: Uniwersytety w Gwatemali). USAC był jednym z pierwszych uniwersytetów w Ameryce. To było oficjalnie na uniwersytecie 31 stycznia 1676 przez królewski rozkaz króla Hiszpanii Karola II. Tylko 69,1% populacji w wieku 15 lat i więcej posiadają umiejętność czytania, najniższy wskaźnik alfabetyzacji w Ameryce Środkowej. Mimo że ma najniższy wskaźnik alfabetyzacji, Gwatemala ma to zmienić w ciągu najbliższych 10 lat.
antropologia medyczna i pluralizmu
W latach 1950, antropologów medycznych, takich jak Richard N. Adams, Benjamin D. Paul, Paul i Lois napisał monografii poświęconej Maya medycznych wierzeń i praktyk. Richard N. Adams, choć wtórny do pracy, opisuje przepaść między Maya wierzeń i praktyk medycznych i nauki Zachodu i pokazał, dlaczego Majowie projektów odrzuconych stosowane przez Instytut Żywienia dla Ameryki Środkowej i Panamy (INCAP). Jego praca jest postrzegana jako na etapie ustalania czterech dekad antropologii medycznej diagnostyki w Gwatemali przez podział komunikacji spowodowane przez "nieznajomość lokalnych wierzeń i praktyk." Wielu z tych, niegdyś związany z INCAP się od opublikowanych prac na różne tematy interesujące dla lekarza antropologię w Gwatemali.
W 20 wieku, kilku doszło do osłabienia rodzimych sposób uprawiania medycyny. Po pierwsze, prześladowań religijnych pierwszy zarządza Akcji Katolickiej, a następnie protestanckich wyznań ewangelicznych, a wreszcie przez charyzmatycznego katolickiego w wyniku zakazu ich członków z konsultacji tradycyjnych uzdrowicieli. Po drugie, niektóre elementy Gwatemali społeczeństwa systematycznie zabijani górnej rangi kapłanów Majów. Po trzecie, począwszy od 1980 roku w Gwatemali krajowego systemu opieki zdrowotnej, oparty głównie na zachodniej medycyny, zaczął tłumić tradycyjnych uzdrowicieli poprzez zakaz ich uprawiania. A system opieki zdrowotnej dołożył starań, aby pociąg lokalny położnych, niektóre osoby oskarżone tych programów nie daje kulturowo właściwe, wysokiej jakości usług.
Różnica między Western biomedycyny i opieki tradycyjnych przyczyniały się do napięcia, czyli programów organizacji pozarządowych przede wszystkim koncentrować się dzisiaj na tych z wykształceniem wyższym poziomie: tych, którzy mówią po hiszpańsku i rywalizacji utrudniać komunikację między Western wyszkolonych pracowników służby zdrowia i lekarzy tradycyjnych. Dodatkowo, lekarzy zachodnich zaniedbania biomedycyny społecznych doświadczeń pacjentów, jak również budownictwa społecznego choroby. Badania przeprowadzone w Meksyku, Gwatemali i innych obszarach wiejskich zajmuje stanowisko, że wielu zachodnich praktykujących biomedycznych unikać oddalonych albo dlatego, że nie mogą zarobić wystarczająco dużo pieniędzy, albo dlatego, że dyskryminowanie mniejszości etnicznych.
Dzisiaj, pacjenci muszą wybrać jeden z dwóch systemów opartych na złożonych warunkach wokół dolegliwości i zdecydować, który system medyczny najprawdopodobniej zapewni leczy ich dolegliwości.
Dziennikarstwo
W Gwatemali jest sześć ogólnokrajowych gazet dwa krajowe programy informacyjne w telewizji, dwa krajowe programy informacyjne kablowe i wiele lokalnych i krajowych progams wiadomości radiowych. Wśród najbardziej znanych programów informacyjnych w radiu są Patrullaje Informativo, radio Sonora i radio Periodico "El Independiente" z Nuevo Mundo Radio. Gazety: Prensa Libre, także elektroniczny papier news: NuevoMundoRadio.com
Współczesnych dziennikarzy Gwatemali
Ileana Alamilla Ana Carolina Alpírez Francisco Ancheyta Manuel Valenzuela Ayau Felipe Domenica Velásquez Irmalicia Velásquez José Ruben Zamora Adrián Zapata Estuardo Zapeta. Giovanni Fratti
Historycznych dziennikarzy Gwatemali
Arce Hugo, Manuel José Arce, Pepe Estrada, Ramón Blanco Castañeda Jose Salazar Calderón, Jorge Carpio Nicolle, Alvaro Contreras Vélez, Alejandro Córdoba, Pedro Julio García, Collier Girón Salvador, Milla Marroquín Marina, Clemente Marroquín Rojas, Antonio Najera Saravia, Héctor Ramírez, Figueroa Mario Sandoval, David Salvatierra Vela, José Eduardo Zarco.
międzynarodowym rankingu
| Organizacja | Badanie | Ranking |
|---|---|---|
| Instytut Ekonomii i Pokoju | Global Peace Index | 111 z 144 |
| Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju | Wskaźnik Rozwoju Społecznego | 122 z 182 |
| Transparency International | Indeks Percepcji Korupcji | 84spośród 180 |
| World Economic Forum | Indeks konkurencyjności wzrostu | 80 z 133 |
| New Economics Foundation | Happy Planet Index | 4 / z 143 |
