Prisztina
| Ten artykuł potrzebuje dodatkowych cytatów o weryfikację. Proszę poprawić w tym artykule, dodając wiarygodne referencje. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. (luty 2008) |
| Prisztina | |||
|---|---|---|---|
| - Gmina i miasto - | |||
| Prisztina Prishtina / Prishtinë Приштина / Prisztinie | |||
| |||
Prisztina | |||
| Współrzędne: 42 ° 40'N 21 ° 10'E / 42.667 ° N 21.167 ° E / 42.667, 21.167 | |||
| Kraj | Kosowo | ||
| Dzielnica | Powiat Prisztinie | ||
| Obszar | |||
| - Razem | 854 km2 (329,7 ²) | ||
| Elewacja | 652 m (2139 stóp) | ||
| Mieszkańców (2006) | |||
| - Razem | 550.000 | ||
| - Gęstość | 661/km2 (1712 / ²) | ||
| Strefa czasowa | CET (UTC +1) | ||
| - Lato (DST) | R. (UTC +2) | ||
| Numer kierunkowy (s) | +381 38 | ||
| Stronie | Miejscowości w Prisztinie (Albania) | ||
Prisztinie, pisane także Prisztinie lub Prisztinie słuchać (Pomoc · info) (albański: Prishtinë lub Prisztinie, serbski: Приштина, Prisztinie, turecki: dziewiczy) jest stolicą i największym miastem Kosowa. To jest centrum administracyjnym gminy i powiatu identyczne.
Szacuje się, że obecna populacja miasta stoi pomiędzy 500.000. Miasto ma większość ludności albańskiej, obok innych mniejszych społeczności, w tym Turcy, Bośniacy, Romowie i inne. Jest to administracyjne, edukacyjne i kulturalne centrum Kosowa. Miasto jest siedzibą Uniwersytetu w Prisztinie i jest obsługiwane przez Port lotniczy Prisztina.
Zawartość |
Nazwa
Nazwa miasta pochodzi od słowiańskiego formie * Prišьčь, zaborczy przymiotnik od nazwy osobowe * Prišьkъ (zachowane w Kajkavian nazwisko Prišek, w Starym polski nazwisko Przyszek, w polskiej nazwisko Przyszek) i derywacyjnych przyrostek-ina "należącej do X i jego krewnych. Nazwa ta jest najprawdopodobniej nazwisko rodowe osobowych nazwisko * Prišь, zachowane w Przysz nazwisko w języku polskim i łużyckim Pris, hypochoristic słowiańskich nazwa Pribyslavъ osobowych. Jednakże to wyjaśnienie nie może być poprawne, jak miejsce nazwy słowiańskie zakończone na-ina odpowiada przymiotnik i / lub nazwa mieszkańca bez tego przyrostka zbudowane są z nazwiska lub oznaczenia osoby i nigdy nie osiągają w tych warunkach, od rzeczowników pospolitych (SNOJ 2007: loc.. cit.). Mieszkańców tego miasta nazywane są Prishtinali lub Prishtinas w Albanii, Serbii w standardzie nazywane są Prištinci (Приштинци) lub Prištevci (Приштевци) w miejscowym dialekcie.
Geografia
Prisztinie znajduje się na współrzędnych geograficznych 42 ° 40 '0 "North i 21 ° 10' 0" Wschód i obejmuje 572 kilometrów kwadratowych (221 ²). Leży w północno-wschodniej części Kosowa, blisko w góry Goljak. Z Prisztiny jest dobry widok na Szar Płanina, które znajdują się kilka kilometrów dalej na południu Kosowa. Prisztina jest położony obok dwóch dużych miast, Obilić i Kosowym Polu. W rzeczywistości Prisztinie wzrosła tak bardzo tych ostatnich lat, że związane z Kosowym Polu. Jezioro Badovac jest zaledwie kilka kilometrów na południe od miasta.
Nie ma rzeki, przechodzącej przez miasto w Prisztinie, ale teraz nie było, który przeszedł przez centrum miasta. Rzeka przepływa przez podziemne tunele i niech się na powierzchni, gdy przechodzi miasta. Powodem obejmujące rzeki bo rzeki przechodził na lokalnym rynku i każdy dumped odpady tam. To spowodowało okropny zapach i rzeki musiały zostać pokryte.
Rzeka płynie już tylko przedmieścia Prisztiny jest na północy i na południu.
Historia
Wczesnej historii
W czasach rzymskich nazywane Ulpiana dużym mieście istnieje 15 km (9 mil) na południe od Prisztiny dzień nowoczesny. To miasto zostało zniszczone, ale został przywrócony przez cesarza Justyniana I. Obecnie miasta Lipljan stoi na miejscu miasta rzymskiego oraz resztki starego miasta są nadal widoczne.
Po upadku Rzymu, Prisztinie wzrosła z ruin dawnego miasta rzymskiego. Miasto było położone na skrzyżowaniu dróg prowadzących we wszystkich kierunkach na całych Bałkanach. Z tego powodu wzrosła w Prisztinie, aby stać się ważnym ośrodkiem handlu na głównych szlaków handlowych w Europie Południowo-Wschodniej.
Prisztinie skierował się duże znaczenie do średniowiecznego państwa serbskiego i służył jako stolicy King Milutin (1282-1321) i innych serbskich władców z dynastii Nemanjić i Branković do Bitwa na Kosowym Polu w 1389, kiedy inwazji armii tureckiej zdecydowanie pokonali wojska koalicji Bałkanach. W następnych dziesięcioleciach obszar stopniowo znalazły się pod kontrolą tureckiej, nie było prawa Ottoman-sąd w Prisztinie w 1423 roku. Całej Serbii został następnie podbity przez imperium osmańskie w 1459.
Pjeter Bogdani, który jest najbardziej oryginalny twórca wczesnej literatury albańskiej, mieszkał i pracował w Kosowie. Po powrocie z Bałkanów marca 1686 i spędził w najbliższych latach wspierania odporności na wojska Imperium Osmańskiego, w szczególności w Kosowie. W 1686 w Prisztinie był krótko wyzwolone przez Pjeter Bogdani z pomocą Austriaków. Wydał swoją książkę Cuneus Profetarum (Alba: Ceta e Profeteve około Vanguard z proroków) w 1685.
W okresie Imperium Ottomańskiego, Prisztinie coraz Ottoman charakter po konwersji na islam wielu jego mieszkańców, zarówno Albańczycy i Słowian.
Od 1870 r. Albańczycy w regionie powstały Ligi Prizren oprzeć panowania tureckiego, a rząd tymczasowy został założony w 1881 roku. W 1912 roku w Prisztinie wraz z resztą Kosowa skrótowo w nowo niepodległego państwa Albanii. Ale w następnym roku mocarstwa zmuszony do zrzeczenia się praw do Albanii w regionie do Królestwa Serbii. Kosowo w 1918 roku stała się częścią nowo powstałej Jugosławii, ale bez autonomii tego regionu później skorzystać.
Przed II wojną światową, Prisztinie był etnicznie mieszanych miasta z dużymi wspólnotami Albańczykami i Serbami. Wielu Albańczyków i Turków zostało deportowanych do Turcji w wyniku etnicznych program czyszczenia stosowane przez Serbów. Muzułmańskich Albańczyków, jak stwierdzono w Turcji, a tym samym siłą eksmitowani z domów swoich przodków. Albańczyków zostały wysłane do Turcji i tureckiej prowincji rozstrzygnięcia dawniej zamieszkanych przez Greków i Ormian.
Wojny bałkańskie
Po serbskiej armii zajęli miasto w Prisztinie w październiku 1912 r., odwetu wobec ludności cywilnej była zacięta.
Liczba Albańczyków w Prisztinie zginął w pierwszych dniach rządów Serbii szacuje się na 5,000.
II wojny światowej
II wojny światowej widział upadek serbskiej społeczności w Prisztinie, a także na dużą skalę rozstrzygania Albańczyków w mieście. W latach 1941 i 1945 w Prisztinie została włączona do Włoch zajmowanych Wielkiej Albanii.
Prisztiny po II wojnie światowej
W 1946 roku w Prisztinie stał się stolicą Socjalistycznej Autonomiczny Region Kosowa. W latach 1953 i 1999, liczba ludności wzrosła z około 24.000 do ponad 300.000. Wszystkich krajowych środowisk miasta wzrosła w tym okresie, ale największy wzrost był wśród albańskiej ludności, wielu z nich przeniosło się z terenów Góry do osiedlenia się w mieście. Albańskiej ludności wzrosła z około 9.000 w 1953 r. do blisko 76.000 w roku 1981. Serbii i Czarnogóry wzrost populacji, ale także przez wiele wiele bardziej skromne,z prawie 8.000 w 1953 do około 21.000 w 1981 roku. Do początku 1980, Albańczycy stanowią ponad 70% ludności miasta.
Chociaż Kosowo znajdowało się pod panowaniem lokalnych albańskich członków partii komunistycznej, upadek gospodarczy i niestabilność polityczna pod koniec lat 1960 i na początku 1980 doprowadziło do wybuchu zamieszek nacjonalistyczne. W listopadzie 1968 r., demonstracje studentów i zamieszek w Belgradzie do rozprzestrzeniania Prisztinie, ale zostały tam stłumione przez siły bezpieczeństwa Jugosławii. Niektóre z żądań studentów jednak spełnione przez rząd Tito, w tym utworzenie w 1970 roku na Uniwersytecie w Prisztinie jako niezależną instytucję. Zakończyło to długi okres, w którym instytucja został uruchomiony jako należącego do Uniwersytetu w Belgradzie i dał bardzo duże wsparcie w języku albańskim edukacji i kultury w Kosowie. Albańczycy byli również możliwość korzystania z albańskich flag.
W marcu 1981 roku, studenci Uniwersytetu w Prisztinie rioted na słabe jedzenie w stołówce uniwersyteckiej. Ten pozornie banalny spór szybko rozeszła się na terenie Kosowa i przybrała charakter narodowego buntu, z masywnymi popularne demonstracji w Prisztinie w Kosowie i innych miast. Prezydencja komunistycznej Jugosławii stłumił zaburzenia wysyłając w ZOMO i wojsko, głosząc stanu wyjątkowego, z czym wiele osób zabitych w starciach i tysiące następnie więzieniem lub wymuszane.
Prisztinie w Kosowie, a potem wojny
W związku ze zmniejszeniem autonomii Kosowa przez serbskiego prezydenta Slobodana Miloszevicia w 1989 roku, ostro represyjny reżim został nałożony na terenie Kosowa przez rząd Serbii z Albańczykami w dużej mierze są usuwane z przemysłu i instytucji państwa. Uniwersytet w Prisztinie był postrzegany jako siedlisko albańskiego nacjonalizmu i została należycie oczyszczone: 800 wykładowców był zwolniony i 22.500 z 23.000 studentów wydalonych. W odpowiedzi kosowskich Albańczyków utworzenia "gabinetu cieni" pod kierownictwem Demokratycznej Ligi Kosowa (LDK), na czele z pisarz Ibrahim Rugova. Chociaż miasto było formalnie kontrolowanych przez Serbów mianowany przez rząd Miloševicia, LDK siedzibę struktur równoległych, finansowane przez prywatnych składek, świadczenia bezpłatnych usług takich jak opieka zdrowotna i edukacja, które w dużej mierze możliwy dla ludności albańskiej.
Rola LDK to znaczy, że gdy Armia Wyzwolenia Kosowa zaczęli atakować serbskich i jugosłowiańskich sił zbrojnych od 1996 r., Prisztina w dużej mierze pozostał spokojny aż do wybuchu wojny w Kosowie marca 1999 roku. Miasto zostało objęte stan wyjątkowy na koniec marca i duże obszary zostały zamknięte. Po NATO rozpoczęły naloty na Jugosławię 24 marca 1999 r., powszechnej przemocy wybuchła w Prisztinie. Serbskich i jugosłowiańskich sił zbrojnych łuskane kilku dzielnic, w związku z paramilitarnych, prowadzone na dużą skalę wysiedlenia Albańczyków towarzyszy powszechne grabieże i zniszczenia albański właściwości. Wiele z tych wydalony zostały skierowane na pociągi najwyraźniej przyniósł do głównego dworca Prisztinie dla wyrażenia celu deportowania ich do granicy z Republiką Macedonii, gdzie zostali zmuszeni do emigracji. Amerykański Departament Stanu wyliczana w maju 1999 r. między 100,000-120,000 ludzi wygnano z Prisztiny przez siły rządowe i paramilitarne.
W dniu lub około 1 kwietnia 1999 r., serbska policja poszedł do domu kosowskich Albańczyków w Prisztinie miasta / Prishtinë i zmusiły mieszkańców do opuszczenia w ciągu kilku minut. W trakcie tych przymusowych wypędzeń, wiele osób zginęło. Wiele z tych zmuszonych do opuszczenia swoich domów udał się bezpośrednio do stacji kolejowej, podczas gdy inni schronili się w pobliskich dzielnicach. Setek Albańczyków, kierując się na serbską policję wszystkich skrzyżowań, zgromadzeni na dworcu, a następnie zostały załadowane na przepełnionych pociągów lub autobusów po dłuższym oczekiwaniu, gdzie bez żywności i wody została dostarczona. Tych w pociągach posunął się ogólne Jankovic, wsi w pobliżu granicy macedońskiej. Podczas podróży pociągiem wielu ludzi ich dokumentów tożsamości z nich wyprowadzić.
- Akt oskarżenia przeciwko Zbrodni Wojennych Milosevica i innych
Kilka celów strategicznych w Prisztinie zostali zaatakowani przez NATO w czasie wojny, ale uszkodzenia fizyczne wydaje się być w dużej mierze ogranicza się do kilku konkretnych dzielnicach łuskane Jugosławii przez siły bezpieczeństwa. Pod koniec wojny większość miasta 40.000.
Gospodarka
Liczba zarejestrowanych przedsiębiorstw w Prisztinie jest obecnie na 8725, w sumie 75.089 pracowników. Dokładna liczba przedsiębiorstw nie jest znane ze względu na fakt, że nie wszystkie są zarejestrowane. Od uzyskania niepodległości w Prisztinie prezydent, Isa Mustafa zbudował wiele nowych dróg w Prisztinie. Również ma planów budowy obwodnicy wokół miasta. Rządu krajowego uczestniczy w modernizacji dróg, jak również, do budowy autostrad Uroševac i innych miastach. Milioner w AlbaniiChorwacja buduje największy budynek na Bałkanach. Do 262 metrów (860 stóp) wysokości, o pojemności do przechowywania 20.000 osób to jest rzeczywiście perła. Koszt to 400 mln euro. Na 38. piętrze będzie restauracja, gdzie można zobaczyć całe miasto.
Kultura
Muzeum znajduje się w Kosowie Austro-Węgier budynek zainspirowany wybudowany dla regionalnych administracji tureckiej Vilayet Kosowa. Od 1945 do 1975 roku służył jako siedziba Jugosłowiańskiej Armii Narodowej. W 1963 roku został sprzedany do Muzeum w Kosowie. Od 1999 do 2002 r., Europejskiej Agencji Odbudowy miał swoją główną siedzibę w budynku muzeum.
Kosowo Muzeum bogaty zbiór zabytków archeologicznych i etnograficznych, w tym Bogini neolitu na terakoty tronu, odkryła w pobliżu Prisztinie w 1960 roku i przedstawiono na godło miasta. Chociaż duża liczba artefaktów z czasów starożytnych jest nadal w Belgradzie, choć muzeum został złupiony w 1999 roku.
Clock Tower (Sahat Kulla) sięga 19 wieku. Po pożarze, wieża została zrekonstruowana przy użyciu cegły. Oryginalny dzwon został przywieziony do Kosowa z Mołdawii. To nosił napis czytanie "to dzwon powstał w 1764 roku dla Jon Mołdawia Rumen. W 2001 r., pierwotny dzwon został skradziony. W tym samym roku francuskie wojska KFOR zastąpił stary mechanizm zegara z elektryczną. Biorąc pod uwagę problemy Kosowa energii elektrycznej wieża stara się zachować czasu.
Środowisko
Podczas miasta, przez Serbię, Prisztinie miał bardzo mało miejsc zielonych. Parku i Qytetit (w języku angielskim: City Park), była źle prowadzona i park był jedynym zielonym miejscem w Prisztinie. Trzy rynki (jeden z nich bardzo duży) były hotspot na dumping odpadów i innych materiałów na drogach. To sprawiło, że miasto wygląda nieatrakcyjne i nieprzyjazny.
Po wojnie z 1999 r., Prisztina uległa istotnym zmianom. City Park został całkowicie zmieniony. Teraz ma drogi kamień, wysokie drzewa, kwiaty zostały obsadzone i przestrzeni publicznej został zbudowany dla dzieci. Większe Gërmia Park, położony na wschód od miasta, to najlepsze miejsce dla rodziny, aby przejść i odpocząć. Restauracje, małe ścieżki dla ludzi, aby uruchomić i duży odkryty basen, boisko do siatkówki i koszykówki zostały zbudowane dla przyjemności obywateli. Ostatnio nowe zielone miejsce zwane Tauk Bashqe dokonano w połowie drogi między Gërmia i City Park.
Po wybudowaniu nowego Matka Teresa Square, wiele drzew i kwiatów zostały obsadzone. Miało to duży wpływ na miasto z powodu drzew uwolnienia tlenu w powietrzu. Wiele starych budynków przed budynkiem rządu, które zostały sprawdzone w celu zapewnienia wolnej przestrzeni.
Sport
Koszykówka, od roku 2000, jednym z najpopularniejszych sportów w Prisztinie. W tym sporcie Prisztinie jest reprezentowany przez dwie drużyny. Piłka nożna jest również bardzo popularne. Przedstawiciele KF Prisztina Prishtina grać swoje mecze w miejskim stadionie.
Piłka ręczna jest bardzo popularna. Prisztinie przedstawiciele uznanych w skali międzynarodowej i grać mecze międzynarodowe.
Demografii
Imperium Osmańskie
Turcy rozpoczął prowadzenie badań w Rumelia spisu w 1486. Zbliżenie społeczeństw zgłaszane były:
1486: 392 rodzin, 1487: 412 Christian gospodarstw domowych i 94 muzułmańskich 1569: 692 rodzin, 1669: 2.060 rodzin 1685: 3.000 rodzin 1689: 4.000 rodzinOd 1850, badania przeprowadzono w Vilayet Kosowa. Populacji zgłaszane były:
1850: 12.000 obywateli, na 3000 rodzin, 1902: 18,000 mieszkańców, w 3760 rodzinSerbii i Królestwa Jugosławii
Spisu ludności z 1921 roku oficjalne prowadzone przez Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców wymienione 14.338 obywateli. Spisu ludności z 1931 r. Oficjalny organizowanych przez Królestwo Jugosławii wymienione 18.358 mieszkańców w językach ojczystych: Turecki - 7573 (41%) serbski - 5738 (31% ) albański - 2351 (13%) inne języki (Romani, Circassian itp.) - 2.651 (14%)Socjalistycznej Jugosławii
Spisu ludności z 1948 r. urzędnik autonomicznej prowincji Kosowo i Metohija organizowanych przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej Republiki Serbii w ramach Federacyjnej Ludowej rządu Jugosławii zarejestrowanych 19.631 mieszkańców w 4667 rodzin.
Spisu ludności z 1953 roku oficjalne autonomicznej prowincji Kosowo i Metohija organizowanych przez rząd Serbii w ramach rządu jugosłowiańskiego zarejestrowanych 24.229 obywateli:
9034 Albańczycy (37%) 7.951 Serbów i Czarnogórców (33%) 4726 Turcy (20%) 2518 Roma i inni (10%)Spisu ludności z 1961 r. urzędnik autonomicznej prowincji Kosowo i Metohija organizowanych przez rząd Socjalistycznej Republiki Serbii w ramach Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii rządu zarejestrowanych 38.593 mieszkańców w 9095 families:
19.060 Albańczycy (49%) 14.695 Serbów i Czarnogórców (38%) 404 Chorwatów (1%) 195 RomaSpisu ludności z 1971 r. Oficjalny Socjalistycznej Autonomicznej Prowincji Kosowo organizowanych przez rząd Socjalistycznej Republiki Serbii w ramach Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii rządu 69.514 obywateli 14.813 rodzin:
40.873 Albańczycy (59%) 19.767 Serbów i Czarnogórców (28%) 4119 Roma (6%)Spisu ludności z 1981 r. Oficjalny Socjalistycznej Autonomicznej Prowincji Kosowo organizowanych przez rząd Socjalistycznej Republiki Serbii w ramach Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii rządu 108.083 obywateli 21.017 rodzin:
75.803 Albańczycy (70%) 21.067 Serbów i Czarnogórców (19%) 5101 Roma (5%) 2504 muzułmanie (2%)Według ostatniego spisu powszechnego w 1991 (zbojkotowane przez większość albańską), ludności gminy Prisztinie było 199.654, w tym 77,63% Albańczyków, Serbów i Czarnogórców 15,43%, 1,72% Muzułmanie z narodowości, i inne. Spis ten nie może być uznane za dokładne, ponieważ opiera się na wcześniejszych zapisów i szacunków.
W 2004 r. szacowano, że liczba mieszkańców przekroczyła pół miliona, a Albańczycy postaci około 98% to. Serbskiej ludności miasta znacznie zmalała od 1999 roku, wielu Serbów miasta, które uciekły lub została wydalona po zakończeniu wojny. Na początku 1999 r. w Prisztinie miał około 230.000 mieszkańców. Było więcej niż 40.000 około 6.500 Serbów i Romów z pozostałą część Albańczyków.
| Skład etnicznych, w tym przesiedleńców wewnętrznych 1 | |||||||||
| Rok | Albańczycy | % | Serbów | % | Roma | % | Others2 | % | Całkowity |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991 spisu ludności z 3 | 161.314 | 78,7 | 27293 | 13,3 | 6625 | 3,2 | 9861 | 4,8 | 205.093 |
| 1998 4 | N / A | N / A | N / A | N / A | N / A | N / A | N / A | N / A | 225.388 |
| Oszacowanie 5 lutego 2000 | 550.000 | 97,4 | 12000 | 2,2 | 1000 | 0,1 | 1800 | 0,3 | 564.800 |
| Źródło: OBWE Prisztinie komunalnych profilePDF (511 KB), czerwiec 2006, str. 2 (tabela 1.1). 1. IDP: osoby wewnętrznie przesiedlonych. | |||||||||
Stosunki międzynarodowe
Miast partnerskich - Miasta partnerskie
Prisztina jest miastem partnerskim:
Ankara, Turcja. Durrës, Albania. Karaczi w Pakistanie. Tirana, Albania.
